Miras-Eskender Fazıl

Miras-Eskender Fazıl

Em uzaq, em yaqın, keñ ve tar yollarda
Qısmetim bar eken, yurdim.
Accınıñ, tatlınıñ devamlı yıllarda
Cefasın, sefasın sürdim.
Qapımnıñ ogünden başlandı bu yollar,
Er biri yır kibi guzel.
İnsanlar taqdiri, tanışlar ve dostlar-
Otur, yaz destan ya gazel.
Yollarım şeer ve koylerden, çöllerden,
Dağlardan, qoşlardan keçti,-
Er yerde tanış ve yaqın tillerde
Söyleştim-sınavdan keçtim.
Dostlarnen yaşadım-çalıştım, eglendim,-
Çoq şeyni añladım, bildim.
Faydalı yerini nesilge qaldırdım,
Digerin omrümden sildim.


1984 s.

Son Söz-Cemil Kermençikli

Son Söz-Cemil Kermençikli

Ben Tatarım. Eñ kuçücik bir şiye ben koz yummam,
Kuçük bile olsa, yardımı duşmanımdan ummam.
Doğrulığa, yahşılığa er vaqıt boyun eger,
Lakin aqsızlığa asla, asla, asla boysunmam.

Ecdadımın kesik sözü qılıçtan keskin edi,
Aqiqata qarşı o bir qozudan miskin edi.
O, bir aqsızlığı qızsa, açuvlansa, kopürse,
Onı durdumaqçün ancaq, aqiqat dizgin edi.

Onıñ otkür davuşından titredi butün cian,
Atı kişnerse, qopardı sanki qiyamet, tuman.
O, bir kere askerine ''Qon !'' dep buyruğı virse,
Qarşısına çıqqan duşman savrulırdı toz-duman.

Dünyanıñ er koşesinde vardı uç-beş ulkesi,
İç birinde yoqdı atta aqsızlığın kolgesi.
Mahküm milletlerin aqqına da urmet iderdi,
Onıñ paytahtı degildi mahküm millet celkesi.

Ben o Tatarın oğluyım , keri almaz sözüni,
Aqiqata doğru bir kere çevirse yuzüni.
Ben isterim damarında Tatar qanı dolaşan
Yigir varse, söylesin doğru, yummasın kozüni.

Ey, Tatarı seven, acıyan vicdanlar qorqmayıñ!
Haber, cebrlere baqıp , çalışmaqtan bıkmayıñ!
Buyük Tatarlığa virdigiñiz buyük andları
Namusıñız uzre virdigiñizi unutmayıñ!

Boyle iftira, botenler degil yalıñız size,
Size, bize, dinimize em de milletimize.
Oyle emiş-demişleri qara yuzlüler derler,
Söyleyecek çıqsın meydane, söylesin koz-koze.

Tatar, niçün baş ustüñde dalğalanmay kok sancaq,
Niçün uç-beş haine sen oluyırsıñ oyuncaq?
Yoqsa, ala kerametmi bekliyursıñ onlardan,,
Yoqsa, ala kemigiñe dayanmadımı pıçaq?

Tatar! Ur, yıq, urul, yıqıl ! Devir, devril, kene qalq!
Yaşat, yaşat! Oldir, qalqtır! Ne ister, söylesin halq.
Yukselmek degilmi arzuñ? Niçün yukselmiyursıñ?
Eger yukselmek isterseñ, yere degil, koke baq!

Ben soñ sözümi söyleyim, darılacaq darılsın!
Aqiqata qarşı bir degil ,biñ hatir qırılsın.
Qanı bozuq, qalbi çürük, yuzu qara babamm olsa,
Çıqsın Tatar dünyasından, ceenneme yıqılsın!


Aqmescit, 23.05.1917

Satma Saqın!-Usein Şamil Toqtargazı

Satma Saqın!-Usein Şamil Toqtargazı

Qırımı koren er kim suqlanıp der: Ya Qırım!!!
Dünya ustünde Qırım-hazinedir, definedir!

Baq, nedir bizim bu yer, kimm korerse, o sever,
Episi şoyle medh ider: '' Hazinedir! Definedir! ''

Qırımı sevmeliyiz, hederini kormeliyiz,
Qadrini bilmeliyiz, hazinedir o , hazinedir!

Çıqmış elden çoq yeri, satmayıq şimden geri,
Qırımın bahri, yeri hazinedir, definedir!

Satma saqın ! Ecnebiy olmasın mulk sahibi,
Qırımın bir dağ dibi hazinedir, definedir!

Satma saqı toprağı, suv veren koz çoqrağı,
Ormannıñ bir yaprağı hazinedir, definedir!

Satma saqınbir koyu, oñmazsıñ omür boyu,
Qırımın hava suyu hazinedir, definedir!

Satma saqın tarlayı, ger severseñ Mevlayı,
Asradığı boğdayı hazinedir, definedir!

Satma saqın bağçayı, bitirirsiñ aqçayı,
Bağçanıñ eñ az payı hazinedir, definedir!

Satma saqın çayırı şer iderseñ hayırı,
Qırımın dağ, bayırı hazinedir, definedir!

Satma saqın bir qarış yeriñi olma sarğuş,
Yer ile korülen iş hazinedir, definedir!

Satma saqın guzelim, ahırım ve evvelim,
Der Qırım: ''Dağım, çölüm hazinedir,definedir! ''

Bitmeden elde aşı, bilmeyip qartı-yaşı,
Qırımın dağı-taşı hazinedir-definedir!!!

P.S. Çocuqlar! Babaylar ''topraq altındır!''-diyurlar. Onun qadrini bilmeyip de,ecnebilere satar isek, halımız ne olur! Albu ki, bence, topraq altın degil, anadır! Anasını satan, elbet de berhudar olmaz, degilmi? Oyle ise ,babaylardan qalmış topraqlarımızın qadrini bilmeliyiz!-Muellifniñ qaydı.

Tuvğan Til-Bekir Çoban-zade

Tuvğan Til-Bekir Çoban-zade

Seni men Qırımda, Qazanda taptım,
Curegim qaynağan, taşqanda taptım...

Cat elde muğayıp, açınıp curgende,
Umütim, hayalım şay tüşip curgende,

Moynuña sarıldım, dertimni aytıp,
Bir guzel sözüñmen ozüme qaytıp...

Cırlarıñ bolmasa, maneñ bolmasa,
''Curt'' degen sözüñmen curek tolmasa,

Ah, nasıl curermen gurbet yaqlarda,
Tanışsız, bilişsiz yat soqaqlarda?..

Bilmiymen-türükmi, Tatarmı adıñ,
Bek yaman tatlısıñ, Tañrıdan tadıñ.

Türük de,tatar da seniñ sözleriñ,
Ekisi eki çift muñlu kozleriñ...

Viyana ogünde, Qazaq içinde
Barabar cırladıq Hindlerde, Çinde...

Añlasın bir seni , duşman da süyer,
Bir canıq sözüñmen curegi iyer...

İstiymen ozüñni er yaqta kormek,
Er yerde inciñden destanlar ormek...

Quşlarğa, qaşqırğa uyretsem seni,
Sen bolsañ oksüzniñ koñülden süygeni.

Camige, mihrapqa, sarayğa kirseñ,
Deñizler, çöllerniñ çetine erseñ...

Seniñmen duşmanğa yarlıqlar yazsam,
Qaruvlı sözüñmen koñlüni qazsam...

Qabrimde melekler sorğu sorasa,
Azrail tilimni biñ kere torasa,-

''Oz tuvğan tilimde ayt mağa! '' dermen,
Oz tuvğan tilimde cırlap olermen...

Koñlümni qayğılar kemirip turğanda,
Halqımnı tınışsız yıldızı urğanda,

Tuvğan til,-başqası aqlıma kelmiy,
Bir buyuk sırımsıñ, duşmanlar bilmiy...

1918, 1 iyün
Budapest