Vatanım-Nuzet Umer

Vatanım-Nuzet Umer

Tañ atqanda
Çıqtım çölge,
Belim sardı kögetleri-
Ana yurtum,
Tuvğan yerim,
Ber öpeyim elleriñ!

Bardım deñiz yalısına,
Esti salqın yelçikleri-
Ana yurtum,
Tuvğan yerim,
Ber öpeyim elleriñ!

A-Petrge alıp bardı
Küneşniñ altın telleri-
Ana yurtum,
Tuvğan yerim,
Ber öpeyim elleriñ!

Batır-Nuzet Umer

Batır-Nuzet Umer

Köterem eki terek
Bir özüm.
İnanmasañ kelip baq-
Çın sözüm.

Oñ avuçım içinde
Ceviz bar.
Sol avuçım içinde
Ceviz bar.

Oñ cevizniñ içinde-
Bir terek.
Sol cevizniñ içinde-
Bir terek.

Eki terek oturtsam
Bağçada-
Ceviz de olur,
Aqça da!

Amet ve Kiramet-Nuzet Umer

Amet ve Kiramet-Nuzet Umer

Soqaq boyu kele Amet,
Yolda yata kök kiramet.
Şaşa Amet,
Toqtay Amet,
''Qaydan tüşti bu kiramet!
Boyle şeyler ola siyrek,
O tılsımlı olsa kerek!''

Soqaq boyu kete Amet,
Çantasında kök kiramet.

Hucur bır tüş
Köre Amet,
Ete bitası vasiyet:

''Aytqan sözüm saña qanun-
Biñ parçağa böl tapqanıñ.
Biñ balağa berir qısmet
Yolda tapılğan kiramet''

''Ebet !-sıçrap turdı Amet,-
Kimgedir bağışla qısmet.
Em tap, em kes,
Tarqat yolğa-
Amma da oğradım alğa...
Meni körip külsin ballar.
Parmaqnen körsetsin olar-
Ana kele-deli Amet,
Yolda tapqan kök kiramet!

Biñ bir kere kelse qısmet,
Özüm çekerim qasevet''.

Yastığın köterdi Amet,
Baqsa-yoq olğan kiramet...

Sefername-Edip Efendi (XVII asır)

Sefername-Edip Efendi

Yigit qolunda qamçı bar, '' Men!'' degenge ceza bar.
Ey, oğlanlar, toplaşıñ, tezden bizge sefer bar.

Alaşalar nallansın, oq-yayları maylansın,
Eger agaç baqılıp, qavurmalar qaynalsın.

Al qılıçlı asqıdan, çek qayraqnı yuzune,
Qılıçıñ eger aq bolsa, qara tüşmez kozüñe.

Eki tırşav, bir arqan asıñız eger qaşına,
Qızıl meşin nazarlıq taqıñız atnıñ başına.

Seferlik atnı semirtme, dönen bolsa arımaz,
Semiz atıñ yol almaz, barğandan soñ yaramaz.

Çekmeniñni tartıp kiy, qalpağıñnı basıp kiy,
Yolda yoqtır anayıñ, keregiñni baqıp cıy.

Keldi emir saraydan, çıqtıq yolga Mamaydan,
Duamnı aldım anaydan, oqlarımnı babaydan.

Tal terektir mamaylar, yav yurektir mamaylar,
Erdel aşıp sefer bar elal etiñ anaylar.

Egerlendi çal torı, başı yıldız qaşqadır,
Han qolunda yigit kop , Mamay begi başqadır.

Yetmiş çora yanında, at oynatıp çıqtılar,
Yetmiş ana yetmiş tas suv septirip çıqtılar.

Dua etip anayım, çıdamadı bayıldı,
Yetmiş atnıñ tozanı tuman bolıp cayıldı...

Toplaş boldı bizlerge Gazı Kermen çölünde,
Qızıl yavluq, qara qamçı cumlemizniñ elinde.

Tattan keldi odaman, Kefe tübü qaraman,
Barın, Arğın, Qart Qıpçaq cumlesinden qocaman.

Davul-zurna, toy-bayram, yedi kunde toplaştıq,
Yetmiş qurban çaldırıp, cav yolların oylaştıq.

Yedi biñ oğlan bir bolıp, atnı suvdan teptirdik,
Yedi saat bir tınış Aq Cılğada keçirdik...

Erdel şeeri aq şeer, qocamandır camisi,
Bu şeerde qatıştı bizge Bogdan töresi.

Bogdan bayar zor bayar, ediyesi qırqlama:
Qırq aygırman, qırq buğa, cumlesi ep saylama.

Han çadırı qaşına quruldı bayar çadırı,
Sıylavnına qoydılar sıylamacı batırnı.

Adil Geray Bogdanman keñeştiler tañğaceq,
Qopay lehli panınıñ qopaylığın alğanceq.

Qara quşlar ileri, eki qolda Aq quşlar,
At nallanır, qayraq oynar, ağartılır qılıçlar.

Haber aldıq, yolumız bataq orman, aq tiken,
Bu seferge sav ketip, kimler sav qaytar eken?..

Bizler qıpçaq oğlumız, çamurğa batar çıqarmız,
Kuneş çıqsa qurutır, suv tapılsa çayqarmız.

Baş yazısın koz korer, yigit er şeyge koner,
Can qurtulsa selamet, ağuv accı em oter.

''Accı Geray-Qırım hanı, 1665-1670 senelerinde hanlıq tahtında bulundı.''

''Qara quşlar-Aq quşlar-qaravul ferikleri.''

Gazı Kermen-şimdiki Kahovka şeeri.

Tatlar-Qırımnıñ çöl rayonlarında yaşağan Qırımtatarlar yarımadanıñ dağ etekleri ve dağlıq rayonlarında yaşağan Qırımtatarlarnı boyle adlandıra ediler.

Barın, Arğın, Qart Qıpçaq-Qırımtatar qabileleriniñ adları.

Mamay-Qırımda koyniñ adı.

Erdel-şimdiki Hmelnitsk vilayetindeki Kamenets-Podolsk şeeri.